Toespraak Kees Snoek ter gelegenheid van Jan Eijkelbooms tachtigste verjaardag in Pictura, 3 maart 2006.

Beste Jan,

Vorige week was ik in de Grote Kerk van Breda bij de presentatie van twee delen van de nieuwe Nederlandse literatuurgeschiedenis. Het deel dat loopt van 1945 tot 2005 heet Altijd weer vogels die nesten beginnen, en op de een of andere wijze deed me dat denken aan jou….

Je komt er ook prominent in voor en krijgt er het etiket opgeplakt van ‘belijdende zelfexpressie’. De gedichten in dit genre zijn volgens de schrijver van dit deel, Hugo Brems, gebouwd op het stramien van een klein verhaaltje, een anekdote die vervolgens uitgroeit tot beeld van een levensgevoel. Hiermee is volgens mij nog lang niet alles gezegd over jouw dichterschap, want dan hebben we het nog niet gehad over de surreële ondertoon die in sommige gedichten te bespeuren valt en die wellicht te maken heeft met het onaardse licht van Dordrecht, de stad die jou past als een maatpak.

Ook denk ik aan je gedicht ‘In bessenland’, waar de precieze evovatie van zwarte bessen wordt gekoppeld aan observaties van psychologische diepte :

In bessenland

In de struiken achter je vroegste huis

het opmerkelijk rood van de aalbes.

Maar meer toch trok het donker

van de zwarte bes die niet echt zwart was,

wel doffer dan het pronte glimmen

van die ander, maar met een diepte die trok.

de eerste neger die je ooit zag

of de borst van een mannetjesmerel.

En ook de smaak na het ritueel van het ritsen,

suiker niet nodig, als bij de

zo nadrukkelijke aalbes.

 

Ik zal hier geen betoog houden over je poëzie, ik wil nu vooral tot uitdrukking brengen dat we blij zijn dat je in Dordrecht bent neergestreken, als de vele vogels die je poëzie bevolken.

Ik heb hier drie geschenken voor je, waarvan het eerste een groet is van een dichtende collega uit Antwerpen, Lucienne Stassaert. Zij heeft het Elixir d’Anvers verbeeld, zoals jij voortdurend gestalte geeft aan het ‘elixir de Dordrecht’. Het geschenk is een keuze uit haar verzamelde poëzie, onder de titel In aanraking. Beschouw dit geschenk als een aanraking van een zuiderbuur.

De andere twee geschenken zijn van de Stichting Perspektief, waarvan jij bestuurslid bent en waarvan jij de groei hebt meegemaakt, onder oprichter Joop van Halen. Het tweede geschenk is nog een erfenis van Joop : het literaire DordtBoek 2004/2005, dat vandaag eindelijk in een aangevulde en gecorrigeerde versie verschijnt.

Wat het derde geschenk is, zal ik niet verklappen. Aan jou om het uit te pakken. Van harte !

(Het derde geschenk is een ingelijste foto van Jans schrijfmachine met op de achtergrond de contouren van de Damiatebrug. De foto is genomen door Erik Schilt).

Bijgewerkt: 31-07-2006 14:39